Zenfira Qasımova, daqlar68@inbox.ru
Xahiş edirəm konkret yazasınız, mağazadan mal-material alarkən kassa çeki ilə yanaşı verilmiş ciddi hesabat blankı şəklində olmayan, nömrə və kodsuz qaimə (satıcının möhür və imzası olmaq şərti ilə) əsas kimi hesaba alına bılərmi, yəni ilkin sənəd kimi qəbul edilə bilərmi?

Bildiririk ki, Nazirlər Kabinetinin 27 avqust 2004-cü il tarixli 118 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Müəssisə və təşkilatların, habelə sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin iş xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq ciddi hesabat blanklarının tərtibi və tətbiqi Qaydaları”nın müddəalarına əsasən Azərbaycan Respublikası ərazisində fəaliyyət göstərən təşkilatların və fərdi sahibkarların iş xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq ciddi hesabat blanklarının forma və rekvizitləri qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla Maliyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilir, ciddi hesabat blankları onların hazırlanması fəaliyyətinə xüsusi razılıq (lisenziya) almış hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən sifarişçilərin vəsaiti hesabına çap edilir, həmin blankların üzərinə Maliyyə Nazirliyindən alınmış xüsusi seriyalar həkk olunur. Ciddi hesabat blankları özündə aşağıdakı zəruri rekvizitləri əks etdirməlidir:
- ciddi hesabat blanklarının sifarişçisi (vergi hesab-fakturaları istisna olmaqla);
- fiziki şəxs olduqda onun adı, atasının adı, soyadı və VÖEN-i;
- hüquqi şəxs olduqda onun adı və VÖEN-i;
ciddi hesabat blanklarını çap edən şəxsin adı və VÖEN-i, bu blankları təkrar çapdan müdafiə etmək məqsədi ilə gizli nişanları (xüsusi embləmi, toru, qoloqramı, xüsusi nişanları, xüsusi gizli nişanlarından istifadə etməklə, blankların müxtəlif yerlərində şəxsin adı və VÖEN-i);
- təsərrüfat əməliyyatlarının məzmununu və ölçülərini əks etdirən məlumat qrafaları.
Sorğunuzda qeyd olunan sənədin mühasibat uçotu registrlərində yazılışların aparılmasına əsas verən ilkin uçot sənədi kimi qiymətləndirilməsi isə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamışdır.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Zeynalabdin Məmmədsadıq oglu Rzayev, cupide@bakililar.az
Mən 2005-cı ildə Vergilər İdarəsinə fəaliyyətimin müvəqqəti dayandırılması haqqında ərizə təqdim etmişəm. Və o müddətdən etibarən vergi bəyannamələrini təqdim etməyi dayandırmışam. Lakin bu il mənə birdən birə xeyli miqdarda bəyannamə təqdim etmədiyimə görə cərimə hesablayıblar. Bu əməliyyat nə qədər düzgün hesab edilir, axı mən fəaliyyətimin başlanması haqqında hələ heç bir ərizə təqdim etməmişəm. Deyirlər ki ərizənin müddəti iki ildir və sonra onun qüvvəsi itir.

Bildiririk ki, vergi ödəyicisinin hesabat dövründə sahibkarlıq fəaliyyəti və ya digər vergi tutulan əməliyyatı olmadığı halda vergi orqanına vergi hesabatının əvəzinə, hesabatın təqdim edilməsi üçün müəyyən edilmiş müddətdən gec olmayaraq arayış təqdim edilir (Vergi Məcəlləsi, maddə 16.2).
Vergi ilində vergi ödəyicisi sahibkarlıq fəaliyyətini və ya digər vergi tutulan əməliyyatlarını müvəqqəti dayandırdıqda, həmin fəaliyyətin və ya əməliyyatların dayandırılması günündən gec olmayaraq vergi orqanına müvafiq arayış təqdim edilməlidir. Arayışda sahibkarlıq fəaliyyətinin və ya digər vergi tutulan əməliyyatların dayandırılmasının müddəti göstərilməlidir (Vergi Məcəlləsi, maddə 16.3).
Göründüyü kimi, vergi ödəyicisinin fəaliyyətini dayandırması müddətinin məhdudlaşdırılması və yaxud fəaliyyətin dayandırıldığı müddətdə və ondan sonra fəaliyyətə başlaması ilə əlaqədar vergi orqanına bu barədə məlumatın verilməsi (arayışın təqdim edilməsi) qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamışdır.
Digər tərəfdən, 2005-ci ildə fəaliyyət iki il müddətinə dayandırıldığı halda fəaliyyətin dayandırılması müddəti 2007-ci ildə (müvafiq tarixdə) başa çatır və bu müddətdən sonrakı hesabat dövrləri üçün vergi orqanına müvafiq hesabat və yaxud hesabatın əvəzinə Vergi Məcəlləsinin 16.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan arayış təqdim edilməlidir.
Vergi hesabatını və ya Vergi Məcəlləsinin 16.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş arayışı əsas olmadan müəyyən edilən müddətdə təqdim etməyən vergi ödəyicisinə isə Vergi Məcəlləsinin 57.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.
Qeyd olunanlarla bağlı daha ətraflı məlumatı uçotda olduğunuz vergi orqanının ''Vergi ödəyicilərinə xidmət'' şöbəsinə və yaxud Vergilər Nazirliyinin 195 nömrəli Telefon Məlumat Xidmətinə müraciət etməklə əldə edə bilərsiniz.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Qumru Kərimova, kerimovagumru@yahoo.com
Salam. Mənim sualım aşağıdakılardan ibarətdir.
Əgər xarici valyuta ilə xaricdən alınmış avadanlıq Azərbaycan manatı ilə balansda uçota alınarkən xarici valyutanın manata olan Milli Bank tərəfindən müəyyən edilən məzənnəsinin avadanlığın dəyərinin köçürülməsi gününə, yoxsa avadanlığın çatdırıldığı günə uyğun olaraq müəyyən edilir??
Xahiş edirəm həmin günün dəqiq hansı olması barədə məlumat verəsiniz.
Əvvəlcədən təşəkkür edirəm.

Məlum olduğu kimi, xarici valyuta ilə aparılan və vergiyə cəlb etməyə aid olan hər hansı əməliyyat onun həyata keçirildiyi gün Azərbaycan Respublikasının Milli Bankının rəsmi mübadilə məzənnəsi ilə manatla hesablanır (Vergi Məcəlləsi, maddə 69).
Buna əsasən xarici valyuta ilə xaricdən alınmış avadanlıq Azərbaycan manatı ilə balansda uçota alınarkən xarici valyutanın manata olan məzənnəsi Milli Bankın avadanlığın dəyərinin köçürülməsi gününə müəyyən etdiyi məzənnə əsasında müəyyən edilir.
Eyni zamanda, avadanlığın xarici valyuta ilə alındığını nəzərə alaraq xarici valyutanın avadanlığın dəyərinin köçürülməsi və həmin avadanlığa mülkiyyət hüququnun yaranması gününə olan məzənnələri arasındakı fərq müvafiq qaydada avadanlığı alan şirkətin maliyyə nəticələrinə aid edilir.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Zahir Salahov, zahir_salahov@list.ru, h/ş, Səbail r-nu.
Salam, hörmətli vergi müfəttişləri!
Şirkətdə işçilərin bir qisminə mobil danışıq üçün limit ayrılmışdır. Bəzi hallarda yekun nəticədə telefon danışığı üçün ödənilən məbləğ nəzərdə tutulan limiti aşır və həmin məbləğ işçinin əmək haqqından tutulur. Sual: İşçinin əmək haqqından tutulan limitdən artıq telefon danışığı üçün məbləğ ƏDV cəlb olunmalıdır ya yox? Zəhmət olmasa maddələrlə əsaslandırın. Öncədən təşəkkür edirəm.

Sorğunuza əsasən işçinin şirkətə məxsus telefonla danışığının müəyyənləşdirilən limitdən artıq olan hissəsi tərəfinizdən işçinin şəxsi məqsədlər üçün danışığı kimi qiymətləndirilərək şirkətə telefon danışıqları üçün təqdim edilən xərcin bu hissəsi işçidən tutulur. Bununla əlaqədar bildiririk ki, xərclərin bu tutulmalara aid olan hissəsi üzrə əlavə dəyər vergisi də Vergi Məcəlləsinin 98.4-cü maddəsinə əsasən tutulmaların tərkibinə daxil edilməlidir. Digər tərəfdən, telefon danışığının işçinin xərcinə aid edilən hissəsinə görə şirkətin ödədiyi əlavə dəyər vergisi Vergi Məcəlləsinin 175-ci maddəsinin müddəalarına əsasən büdcədən əvəzləşdirilmir və işçinin telefon danışığına görə ondan tutulan pul vəsaiti Vergi Məcəlləsinin 13.2.8-ci maddəsinə əsasən əlavə dəyər vergisinin məqsədləri üçün mal sayılmır.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Müşfiq Tahirov, mushfig_tahir@yahoo.com, Bakı
Əmək qabiliyyətinin itirilməsi müddətinə görə müavinət necə hesablanır?

Bildiririk ki, Nazirlər Kabinetinin 15 sentyabr 1998-cü il tarixli 189 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə işəgötürənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə”nın müddəalarına əsasən işçiyə əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət, xəstəlik vərəqəsi əsasında əmək qabiliyyətinin itirildiyi birinci gündən başlayaraq sağalanadək və ya tibbi sosial exspert komissiyası (TSEK) tərəfindən əlillik və ya sağlamlıq imkanlarının məhdudluğu müəyyən edilənədək, lakin qanunvericilikdə müəyyən olunmuş müddətdən çox olmayan dövr üçün verilir.
Əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirməyə, hamiləliyə və doğuma görə məzuniyyət üçün verilən müavinət sığorta olunanın faktiki qazancından hesablanır. Bu zaman əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin hesablanmasında əmək şikəstliyinə, peşə xəstəliyinə, hamiləliyə və doğuma görə məzuniyyətdən başqa qalan bütün hallarda iki aylıq vəzifə maaşı və ya ikiqat tarif dərəcəsi (vaxtamuzd əmək haqqı alanlar üçün vaxtamuzd, işəmuzd əmək haqqı alanlar üçün isə işəmuzd əmək haqqı) məbləğindən artıq olmamaq şərtilə faktiki qazanc nəzərə alınır və müavinətin aylıq məbləği iki aylıq vəzifə maaşı və ya ikiqat tarif dərəcəsi məbləğindən artıq ola bilməz, işçilərə verilən müavinət əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinin baş verdiyi ayın 1-dən etibarən qabaqkı iki son təqvim ayında işçinin aldığı orta qazancından hesablanır.
Qeyd olunanlarla bağlı daha ətraflı məlumatı isə aidiyyəti üzrə Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna müraciət etməklə əldə edə bilərsiniz.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Həlimə Əliquluyeva, Helime_a@yahoo.com Bakı
“Tikilməkdə olan müəssisələr müdiriyyəti” MMC Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamlarına əsasən Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən təsis edilmişdir.
“Tikilməkdə olan müəssisələr müdiriyyəti” MMC-nin rəhbərliyi məlumat üçün bildirir ki, müəssisə “Heydər Əliyev Mərkəzi”nin tikintisində nəzarət işlərini yerinə yetirir. Müstəqil balansa malik olaraq 21 ştat vahidindən ibarətdir. İdarənin fəaliyyəti təsdiq edilmiş xərclər smetasına əsasən Maliyyə Nazirliyi tərəfindən xərc maddələrinə uyğun olaraq ödənilən vəsait hesabına maliyyələşir.
Smetanın xərc maddələrində əmək haqqı və ona bərabər tutulan xərclər, kommunal və kommunikasiya xidmətləri ödənişləri nəzərdə tutulub. Müəssisəmiz muzdlu işlə əlaqədar vergi ödəyicisidir.
Nizamnamə əsasında fəaliyyət göstərən “Tikilməkdə olan müəssisələr müdiriyyəti” MMC ƏDV ödəyicisi kimi qeydiyyata alınıb alınmaması və balansın hansı şəkildə (büdcə yaxud təsərrüfat) təqdim edilməsi barədə bizə məlumat verməyinizi xahiş edirik.

Bildiririk ki, büdcə təşkilatı-büdcə smetası əsasında fəaliyyəti tamamilə və ya qismən büdcə vəsaiti hesabına maliyyələşdirilən, hesablaşma hesabı olmayan qeyri-kommersiya təşkilatıdır (Vergi Məcəlləsi, maddə 13.2.38). Sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirməyən şəxslərin ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınması isə Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulmamışdır.
Əlavə olaraq bildiririk ki, təşkilati-hüquqi və mülkiyyət formasından, fəaliyyət növündən asılı olmayaraq vergi ödəyiciləri tərəfindən vergi orqanlarına Vergi Məcəlləsi ilə müəyyənləşdirilən və vergitutma obyektlərinin mövcudluğunu əks etdirən müvafiq vergi bəyannamələri təqdim edilir (o cümlədən büdcə təşkilatları tərəfindən muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulan verginin bəyannaməsi və.s).
Büdcə təşkilatlı kimi bu fəaliyyət üzrə digər orqanlara təqdim edilməli olan balans və hesabatlar barədə məlumatları isə sorğunuza əsasən aidiyyəti üzrə Dövlət Əmlakının İdarə edilməsi üzrə Dövlət Komitəsinə müraciət etməklə əldə edə bilərsiniz.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

İsidora Verdiyeva, Bakı
Salam! Şirkət tikdiyi binadan təsisçiyə maya dəyərinə mənzil sata bilərmi? Onu da qeyd edim ki, bina tamamən təsisçinin vəsaiti hesabına inşa edilmişdir. Əvvəlcədən təşəkkürümü bildirirəm.

Bildiririk ki, vergi ödəyicisi tərəfindən təqdim edilən malların qiymətlərinin tənzimlənməsi (qiymətləri dövlət tərəfindən tənzimlənən mallar istisna edilməklə) qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamışdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, təsərrüfat əqdləri qarşılıqlı surətdə asılı olan şəxslər arasında həyata keçirildikdə (hüquqi şəxsin təsisçi ilə münasibətləri Vergi Məcəlləsinin 18-ci maddəsinə əsasən qarşılıqlı surətdə asılı olan şəxslərin münasibətlərinə aid edilmişdir) Vergi Məcəlləsinin 14-cü maddəsinə əsasən vergitutma məqsədləri üçün tələblə təklifin qarşılıqlı təsiri nəticəsində təşəkkül tapan bazar qiymətləri əsas götürülür.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Azər, azer2056@gmail.com, Bakı
İşçinin iş müqaviləsinin bitməsi ilə əlaqədar, şirkət 3 aylıq maaş həcmində kompensasiya ödəyəcək. Bu kompensasiyadan gəlir vergisi və 3% təqaüd fonduna ödəniş tutulmalıdırmı? Cavaba görə təşəkkürümü bildirirəm.

Bildiririk ki, Əmək Məcəlləsinin 77.3-cü maddəsinə əsasən əmək müqaviləsi Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “a” (müəssisənin ləğv edilməsi) və “b” (işçilərin sayı və ştatların ixtisar edilməsi) bəndləri ilə ləğv edilərkən işçilərə:
- orta əmək haqqından az olmamaqla işdənçıxma müavinəti;
- işdən çıxarıldığı gündən yeni işə düzələn günədək ikinci və üçüncü aylar üçün orta əmək haqqı ödənilir.
Vergi Məcəlləsinin 102.1.4-cü maddəsinə əsasən isə işçilərin sayının və ştatların ixtisar edilməsi ilə əlaqədar olaraq əmək müqaviləsinə xitam verildikdə işçilərə Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə müvafiq ödənilən təminatlar gəlir vergisindən azaddır.
Göründüyü kimi, əmək müqaviləsinin müddətinin başa çatması ilə əlaqədar işçiyə aylıq vəzifə maaşının 3 misli məbləğində vəsaitin ödənilməsi və bu vəsaitin gəlir vergisindən azad edilməsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamışdır.
Odur ki, sorğunuzda qeyd olunan ödənişlər ödənişin aparıldığı vaxt işçinin gəlirinə aid edilməklə bu gəlirdən Vergi Məcəlləsinin 101.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan birinci cədvələ uyğun olaraq gəlir vergisi tutulmalı və tutulmuş vergi dövlət büdcəsinə ödənilməlidir.
Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ayırmalarla bağlı məlumatların alınması üçün aidiyyatı üzrə həmin orqana müraciət edilməsi məqsədəmüvafiqdir.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Natiq Hüseynov, flash65@azeronline.com, Bakı
“A” firması “B” firması ilə birgə fəaliyyət haqqında müqavilə imzalamışlar. “A” firması da öz növbəsində “C” firması ilə müqavilə imzalamışdır. Həmin müqaviləyə əsasən “C” firmasına Azərbaycan daxilində yüklərin daşınması xidməti göstəriləcəkdir. “C” firması tərəfindən xidmət haqqı “A” firmasına ödəyəcəkdir. Yüklərin daşınmasında “B” firmasına məxsus olan yük avtomobillərindən istifadə ediləcəkdir. “B” firması bütün yük maşınları üçün fərqlənmə nişanı almışdır. “A” firması isə avtomobillərin yanacaqla təmin edilməsi və digər xərcləri ödəyir. Birgə fəaliyyətdən əldə edilmiş gəlirin və xərclərin uçotu “A” firması tərəfindən həyata keçirilir. Nəzərə almaq lazımdır ki, daşınma xidmətindən daxil olan ümumi gəlirin aylıq məbləğinin 40 000 – 100 000 AZN civarında olması nəzərdə tutulub.
Bu zaman:
1. Fərqlənmə nişanı almış “B” firmasının və
2. “A” firmasının hansı vergi öhdəlikləri yaranır?

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 218.1.1.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətində və istifadəsində olan avtonəqliyyat vasitələri ilə (beynəlxalq yük və sərnişin daşımaları istisna olmaqla) Azərbaycan Respublikasının ərazisində sərnişin və yük daşımalarını (o cümlədən taksi ilə) və yaxud həmin daşımaları müqavilə əsasında digər şəxslər vasitəsilə həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləridirlər. Vergi Məcəlləsinin 219.2-ci maddəsinə əsasən sadələşdirilmiş vergini ödəyən hüquqi şəxslər bu fəaliyyət üzrə ƏDV-nin, mənfəət vergisinin və əmlak vergisinin ödəyicisi deyildirlər.
Mülkiyyətində və istifadəsində olan avtonəqliyyat vasitələri ilə Azərbaycan Respublikasının ərazisində sərnişin (o cümlədən taksi ilə) və yük daşımalarını həyata keçirən sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri tərəfindən bu vergi hər bir nəqliyyat vasitəsi üçün öz istəklərinə uyğun olaraq növbəti ay, rüb, yarım il və ya il üçün Nəqliyyat Nazirliyindən ciddi hesabat blankı olan “Fərqlənmə nişanı” alınarkən Vergi Məcəlləsinin 220.5 və 220.6-cı maddələrinə uyğun olaraq nəqliyyat vasitəsinin yükgötürmə qabiliyyəti, oturacaq yerlərinin sayı və xidmətin göstərildiyi ərazinin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla hesablanır və dövlət büdcəsinə ödənilir. Azərbaycan Respublikasının ərazisində sərnişin və yük daşımaları fəaliyyəti ilə məşğul olan sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri tərəfindən vergi orqanına bu fəaliyyət üzrə bəyannamə təqdim edilmir.
Sorğunuza əsasən isə yükdaşımalar “B” firması tərəfindən ona məxsus avtonəqliyyat vasitələri ilə həyata keçirilir, nəqliyyat vasitələri üçün “Fərqlənmə nişanı” da onun özü tərəfindən alınır və xidmətin qeyd olunan qaydada həyata keçirilməsinin birgə fəaliyyətə hər hansı bir aidiyyəti yoxdur.
Odur ki, “B” firması tərəfindən hər bir nəqliyyat vasitəsi üçün yuxarıda qeyd olunan qaydada sadələşdirilmiş vergi hesablanmalı və dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Digər tərəfdən, “B” firması tərəfindən mülkiyyətində və istifadəsində olan avtonəqliyyat vasitələrinə görə yol vergisi, vergitutma obyektlərinin mövcudlugu və aparılan əməliyyatların xüsusiyyətlərindən asılı olaraq digər vergilər (o cümlədən torpaq vergisi, ödəmə mənbəyində tutulan vergilər və s.) də təqdim edilən bəyannamələrə əsasən hesablanmalı və dövlət büdcəsinə ödənilməlidir.
Xidmətin həyata keçirilməsində “A” firmasının bu və ya digər formada iştirakından əldə olunan gəlirləri isə Vergi Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq umumi qaydada vergiyə cəlb edilir, yəni “A” firmasının vergi öhdəlikləri əldə olunan gəlirlərin həcmindən asılı olaraq müəyyənləşdirilməlidir.
Qeyd olunanlarla bağlı daha ətraflı məlumatı yaşadığınız ərazi üzrə vergi orqanının “Vergi ödəyicilərinə xidmət şöbəsi”nə və yaxud Vergilər Nazirliyinin 195 nömrəli Telefon Məlumat Xidmətinə müraciət etməklə əldə edə bilərsiniz.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat

Ziya Həsənov, broker_27@mail.ru
1. Mənzil tikinti fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin aşağıdakı hallarda hansı növ vergi ödəyiciləri olmaları barədə ətraflı məlumat verməyiniz xahiş olunur.
Mənzil tikintisinə 2007-ci ildə başlanmışdır.
I. Mənzil tikintisi məşğul olan şəxs tikintini təsərrüfat üsulu ilə, yəni özü tikir və mənzillərin əhaliyə satışını özü təşkil edir və satır.
II. Mənzil tikintisi ilə məşğul olan şəxs mənzilin tikintisinə müqavilə əsasında podratçı cəlb etməklə tikintini podratçı təşkilata sifarişçi kimi tikdirir, mənzillərin satışı ilə özü məşğul olur. Yeni mənzilləri əhaliyə özü satır.
2. 2007-ci ildə müqavilə əsasında tikinti kooperativinə (podratçıya) mənzil tikdirən sifarişçi, mənzillərin əhaliyə satışını öz həyata keçirir və bu fəaliyyətə görə sifarişçi mənzil tikintisi üzrə sadələşmiş vergi ödəyicisi olmaqla, tikdirdiyi mənzilin ümumi sahəsinin hər kvadrat metri üçün nəzərdə tutulan vergini hər rübdə 12.5% həcmində ödəyir. Belə olan halda mənzil tikintisi üzrə sadələşmiş vergi ödəyicisi olan sifarişçi şəxs əlavə dəyər vergisi (ƏDV) ödəyicisi ola bilərmi? Əgər olarsa o ƏDV-ni necə və hansı məbləğdən ödəməlidir? Belə olan halda mənzil tikintisi üçün ödənilən sadələşmiş vergi necə olmalıdır? ƏDV ödəyicisi olduqda əmlak, mənfəət (gəlir), torpaq vergisi ödəyicisi də olmalıdırmı?
Yuxarıda qeyd olunan suallar, tikintisi 2008-ci ildə başlanmış mənzil tikintiləri üzrə necə həyata keçməlidir?

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2007-ci il tarixindən qüvvədə olan 218.1.1.2-ci maddəsinə əsasən mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər (mülkiyyətində və ya icarəsində olan, habelə məqsədli şəkildə ayrılan ərazidə (torpaq sahəsində) özünəməxsus və ya cəlb edilən vəsait hesabına əhalinin fərdi (şəxsi) ehtiyaclarını ödəmək və ya kommersiya məqsədləri üçün öz gücü ilə və yaxud müvafiq ixtisaslı peşəkar sifarişçi və ya podratçı cəlb etməklə bina tikdirən, habelə bu tikintinin və ya başa çatmış obyektin mülkiyyətçisi olan hüquqi və ya fiziki şəxslər) sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri hesab olunurlar.
Mənzil tikintisi fəaliyyətini həyata keçirən şəxslər üçün zirzəmilər, mərtəbələr və çardaqlar daxil olmaqla, tikilən binanın ümumi sahəsi (dövlətə ayrılan hissə, dövlət büdcəsi, büdcədənkənar fondlar, dövlət zəmanəti və dövlətə ayrılan yardımlar hesabına tikilən yaşayış sahəsi, başqa tikintilərlə təmasda olmayan ayrıca tikilən fərdi və ya şəxsi yaşayış və ya bağ evlərinin, yaxud tikililərinin sahəsi istisna olmaqla) sadələşdirilmiş verginin vergitutma obyektidir (Vergi Məcəlləsi, maddə 219.1.2) və bu fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər tərəfindən sadələşdirilmiş vergi Vergi Məcəlləsinin 219.1.2-ci maddəsində müəyyən edilmiş vergitutma obyektinin hər kvadratmetri üçün 10 manat məbləğinə ölkənin şəhər və rayonlarının ərazilərinin zonaları üzrə Nazirlər Kabinetinin 25 sentyabr 2007-ci il tarixli 140 nömrəli Qərarı ilə müəyyən edilmiş əmsallar tətbiq edilməklə tikintinin təməl işlərinin başlandığı rübdə hesablalanır və həmin rübdən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq vergi orqanına bəyannamə təqdim edilir, bəyannamə vergi orqanına təqdim edildikdən sonra hesablanmış vergi bərabər hissələrlə 12,5 faiz həcmində hər rübdən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq öhdəlik tam yerinə yetirilənədək dövlət büdcəsinə ödənilir.
Vergi Məcəlləsinin 219.2-ci maddəsinə əsasən isə Vergi Məcəlləsinin 218.1.1.2-ci maddəsinə uyğun olaraq mənzil tikintisi fəaliyyətini həyata keçirən və sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olan şəxslər həm də ƏDV-nin ödəyicisi hesab olunurlar.
Vergi Məcəlləsinin 159.9-cu maddəsinə əsasən mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən ƏDV-nin məqsədləri üçün vergi tutulan minimum dövriyyə Vergi Məcəlləsinin 219.1.2-ci maddəsində müəyyən edilmiş vergitutma obyektinin hər kvadrat metri üçün 225 manat məbləğinə ölkənin şəhər və rayonlarının ərazilərinin zonaları üzrə Nazirlər Kabinetinin 29 fevral 2008-ci il tarixli 62 nömrəli Qərarı ilə müəyyən edilmiş əmsallar tətbiq edilməklə hesablanır, yəni mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən mənzillər təqdim edilərkən satış qiyməti göstərilən qaydada müəyyən edilmiş məbləğdən (225xƏ) az olduqda müəyyən edilmiş minimum məbləğ (225xƏ), çox olduqda isə faktiki məbləğ ƏDV məqsədləri üçün vergitutma obyekti kimi qəbul edilir.
Vergi Məcəlləsinin 219.2.1 maddəsinin müddəalarına əsasən mənzil tikintisi ilə məşğul olan sadələşdirilmiş vergini ödəyən hüquqi şəxslər mənfəət vergisinin və əmlak vergisinin, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxslər bu fəaliyyət üzrə gəlir vergisinin ödəyicisi deyildirlər.
Odur ki, mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən (sorğunuzda qeyd olunduğu halda mənzil tikintisini öz gücü ilə və yaxud podratçı cəlb etməklə həyata keçirən şəxslər) 1 yanvar 2007-ci il tarixindən sonra təməl işlərinə başlanmış tikinti sahələrinə görə yuxarıda qeyd olunan qaydada sadələşdirilmiş vergi və ƏDV, həmçinin mənzil tikintisi üçün ayrılmış torpaq sahəsinə görə torpaq vergisini hesablanmalı və dövlət büdcəsinə ödənilməlidirlər.
Mənzil tikintisinin podratçılarının vergi öhdəlikləri isə Vergi Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq ümumi qaydada müəyyənləşdirilir.
Qeyd olunanlarla bağlı daha ətraflı məlumatı uçotda olduğunuz vergi orqanının “Vergi ödəyicilərinə xidmət şöbəsi”nə və yaxud Vergilər Nazirliyinin 195 nömrəli Telefon Məlumat Xidmətinə müraciət etməklə əldə edə bilərsiniz.
Forumda müzakirə et | Terminlər lüğəti | Çat